THÍCH LÀM KỸ SƯ XÂY DỰNG NHƯNG SỢ ÍT VIỆC? SỰ THẬT SẼ KHIẾN BẠN BẤT NGỜ

Trong nhiều năm trở lại đây, ngành Kỹ thuật Xây dựng luôn nằm trong nhóm ngành thu hút lượng lớn thí sinh đăng ký. Tuy nhiên, rất nhiều bạn trẻ dù yêu nghề, thích công trình, mê cảm giác tạo ra những tòa nhà – cây cầu – nhà xưởng từ chính bàn tay và trí tuệ của mình… nhưng vẫn còn phân vân. Lý do chỉ gói gọn trong vài từ: “Em thích làm kỹ sư xây dựng nhưng sợ ít việc.”

Nỗi lo này không chỉ của riêng bạn. Nhiều phụ huynh e ngại ngành xây dựng vất vả, cạnh tranh nhiều, khó xin việc hoặc ra trường dễ thất nghiệp. Nhưng liệu điều đó có đúng trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang mở rộng và tốc độ đô thị hóa ngày càng mạnh mẽ?

Bài viết này sẽ giúp bạn tháo gỡ mọi băn khoăn, nhìn rõ toàn cảnh nghề kỹ sư xây dựng: ngành này là gì, cơ hội việc làm ra sao, mức thu nhập thế nào, môi trường làm việc có thật sự áp lực như lời đồn – và quan trọng hơn: vì sao nghề này vẫn “khát nhân lực” trong nhiều năm tới, bao gồm cả xu hướng học linh hoạt qua chương trình đào tạo từ xa, hay Hệ từ xa ngành Kỹ thuật xây dựng dành cho người đi làm

1. Kỹ thuật Xây dựng là ngành gì? Vì sao được xem là ngành “xương sống” của nền kinh tế?

Kỹ thuật Xây dựng (KTXD) là lĩnh vực nghiên cứu và ứng dụng các giải pháp kỹ thuật nhằm thiết kế, thi công, giám sát, nghiệm thu và quản lý các công trình xây dựng. Những công trình bạn nhìn thấy mỗi ngày – từ nhà ở, bệnh viện, trường học, khu đô thị, nhà máy, trung tâm thương mại đến hạ tầng quốc gia – đều có dấu ấn của kỹ sư xây dựng.

Sinh viên ngành này được trang bị kiến thức từ cơ bản đến chuyên sâu: vật liệu xây dựng, cơ học, kết cấu, nền móng, thiết kế công trình, tổ chức thi công, quản lý dự án… Đây chính là nền tảng giúp họ tạo nên những công trình bền vững, đảm bảo an toàn – chất lượng – thẩm mỹ.

Không phải ngẫu nhiên mà ngành xây dựng được xem là “xương sống” của hạ tầng quốc gia. Sự phát triển của một đất nước phụ thuộc rất lớn vào chất lượng các công trình và năng lực của đội ngũ kỹ sư xây dựng.

Đặc biệt hiện nay, nhiều trường đại học đã mở rộng hình thức đào tạo thông qua chương trình đào tạo từ xa, giúp người đi làm có thể đăng ký học đại học online để theo đuổi ngành Kỹ thuật xây dựng mà không phải bỏ dở công việc.

2. Lo sợ “ra trường khó xin việc” – có đúng với ngành xây dựng?

Nỗi sợ thất nghiệp xuất hiện khi thấy:

• Nhiều trường đều đào tạo KTXD
• Sinh viên ngành này khá đông
• Công trình đôi lúc bị tạm dừng vì kinh tế

Nhưng thực tế lại hoàn toàn khác. Việt Nam đang thiếu kỹ sư xây dựng, không phải thừa. Theo nhiều báo cáo, tốc độ phát triển xây dựng – hạ tầng hiện nay khiến thị trường cần khoảng 400.000 – 500.000 nhân lực/năm. Tuy nhiên, nguồn cung chỉ đáp ứng được một phần.

Lý do thiếu:

• Nhiều kỹ sư chuyển sang quản lý, không còn làm công trường
• Một số chọn làm tư vấn – thiết kế, không trực tiếp thi công
• Nhiều sinh viên ra trường thiếu kỹ năng thực tế
• Các dự án hạ tầng, công nghiệp, bất động sản, giao thông tăng mạnh

Ngành Kỹ thuật Xây dựng hiện nay vẫn có cơ hội việc làm rất rộng mở, bởi kỹ sư xây dựng có thể tham gia ở nhiều lĩnh vực và vị trí khác nhau:

• Thiết kế kết cấu: lập bản vẽ, tính toán kết cấu công trình đảm bảo an toàn và hiệu quả
• Giám sát thi công: theo dõi tiến độ, chất lượng, vật tư và an toàn trên công trường
• Kỹ sư hiện trường: trực tiếp xử lý các vấn đề kỹ thuật xảy ra trong quá trình thi công
• Lập dự toán – dự thầu: chuẩn bị hồ sơ dự toán, tính toán chi phí, tham gia đấu thầu dự án
• An toàn lao động: đảm bảo công trình tuân thủ các quy định về an toàn, phòng chống rủi ro
• Tư vấn công trình: hỗ trợ chủ đầu tư hoặc các bên liên quan về giải pháp kỹ thuật, thiết kế, vật liệu
• Thẩm định – thẩm tra thiết kế: kiểm tra tính khả thi, đúng quy chuẩn của hồ sơ thiết kế trước khi triển khai
• Quản lý dự án: theo dõi tổng thể tiến độ, chi phí, nhân sự, phối hợp các bên liên quan
• Làm việc cho chủ đầu tư, nhà thầu, tập đoàn xây dựng: cơ hội làm việc trong các doanh nghiệp lớn, dự án quy mô quốc gia và quốc tế

Điểm quan trọng là khi một mảng của ngành chậm lại, chẳng hạn bất động sản dân dụng, vẫn còn rất nhiều mảng khác phát triển mạnh:

• Công trình công nghiệp: nhà máy, kho xưởng, trung tâm logistics…
• Năng lượng – điện gió, điện mặt trời: các dự án năng lượng tái tạo đang bùng nổ
• Hạ tầng giao thông: cầu, đường, metro, cảng biển…
• Khu công nghiệp và hạ tầng đô thị quốc gia: các khu công nghiệp, khu đô thị, hệ thống cấp thoát nước, xử lý rác thải…

Ngoài ra, với những người đi làm muốn chuyển ngành hoặc nâng cao trình độ, hệ đại học từ xa ngành Kỹ thuật Xây dựng là lựa chọn lý tưởng. Chương trình này:

• Cho phép học linh hoạt theo thời gian cá nhân, không cần đến lớp trực tiếp
• Bổ sung kiến thức chuyên sâu và kỹ năng thực hành, từ đọc bản vẽ, lập hồ sơ đến quản lý dự án
• Mở rộng cơ hội nghề nghiệp, giúp ứng viên đáp ứng yêu cầu tuyển dụng hiện đại của các doanh nghiệp xây dựng, cả trong nước và quốc tế

Nhờ vậy, học Kỹ thuật Xây dựng không chỉ dễ xin việc mà còn linh hoạt, đa dạng cơ hội, và có tiềm năng thăng tiến cao

4. Vì sao nhiều người nghĩ “ngành xây dựng ít việc”?

Hiện nay, vẫn có một số hiểu lầm phổ biến khiến nhiều người nghĩ rằng ngành xây dựng khó tìm việc. Có thể chia thành ba lý do chính:

1) Nhìn thị trường một chiều
Nhiều người chỉ nhìn vào một phần của thị trường, ví dụ như bất động sản chậm phát triển hoặc một số dự án bị đình trệ, dẫn đến suy nghĩ rằng ngành xây dựng đang “ngủ đông”. Thực tế, xây dựng không chỉ gói gọn trong nhà ở hay chung cư. Cơ sở hạ tầng, các dự án công nghiệp, cầu đường, thủy lợi, năng lượng… đều cần nguồn nhân lực lớn. Do đó, cơ hội việc làm vẫn rất đa dạng, chỉ là bạn cần biết tìm đúng mảng.

2) Nhiều sinh viên thiếu kỹ năng thực tế
Không phải ai tốt nghiệp ngành xây dựng cũng dễ dàng xin việc. Một số sinh viên chưa thành thạo kỹ năng đọc bản vẽ, lập hồ sơ thi công, quản lý tiến độ hay giao tiếp với các bên liên quan. Khi thiếu những kỹ năng thiết thực này, cơ hội được tuyển dụng sẽ giảm, và điều này khiến nhiều người lầm tưởng rằng ngành đang “ít việc”.

3) Hiểu chưa đủ về đặc thù nghề nghiệp
Nhiều bạn vẫn nghĩ kỹ sư xây dựng chỉ làm việc ở công trường, phải đội nắng, đội mưa. Thực tế, công việc trong ngành rất đa dạng: từ thiết kế, lập dự toán, quản lý dự án, giám sát thi công, tư vấn kỹ thuật, đến nghiên cứu vật liệu và công nghệ xây dựng. Nắm rõ các vị trí và kỹ năng cần thiết sẽ giúp sinh viên chủ động lựa chọn con đường phù hợp.

Hiện nay, để vượt qua các hạn chế về kiến thức và kỹ năng, nhiều người đã lựa chọn đăng ký học đại học online thông qua chương trình đào tạo từ xa. Chương trình này giúp họ bổ sung kiến thức chuyên môn, nâng cấp kỹ năng thực hành, làm quen với các phần mềm và quy trình hiện đại, từ đó đáp ứng tốt hơn yêu cầu tuyển dụng của các doanh nghiệp xây dựng, dù là trong nước hay quốc tế

5. Mức lương của kỹ sư xây dựng: Từ khi mới ra trường đến khi có kinh nghiệm

Lương kỹ sư xây dựng mới tốt nghiệp hiện dao động khoảng 7–12 triệu đồng/tháng (tương đương 300–500 USD), tùy khu vực và loại hình doanh nghiệp. Ở các công ty FDI hoặc nhà thầu lớn, mức thu nhập này có thể cao hơn nhờ môi trường làm việc chuyên nghiệp và yêu cầu kỹ thuật cao hơn. Ở giai đoạn mới vào nghề, kỹ sư thường đảm nhiệm các công việc như giám sát phụ, kỹ sư hiện trường, hỗ trợ hồ sơ hoặc triển khai bản vẽ, vừa làm vừa tích lũy kinh nghiệm thực tế.

Sau khoảng 2–3 năm, khi đã quen với quy trình công trường, thành thạo lập hồ sơ, đọc hiểu bản vẽ, nghiệm thu và có thể làm việc độc lập, mức lương thường tăng khá nhanh, phổ biến từ 12–25 triệu đồng/tháng (500–1.000 USD). Với những người có khả năng giao tiếp, ngoại ngữ và kỹ năng quản lý tốt, mức thu nhập này còn có thể tăng mạnh hơn nữa khi đảm nhận các vị trí cao hơn trong dự án.

Đặc biệt, kỹ sư xây dựng Việt Nam được đánh giá rất cao tại nhiều thị trường nước ngoài như Singapore, Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Đông hay một số quốc gia châu Âu. Với tay nghề tốt, tính kỷ luật và khả năng chịu áp lực, kỹ sư Việt thường đạt mức thu nhập từ 50.000 đến 80.000 USD mỗi năm, tương đương khoảng 1–1,5 tỷ đồng.

Chính sự khác biệt rõ rệt về thu nhập giữa thị trường trong nước và quốc tế khiến ngành xây dựng được xem là một trong những nhóm ngành có khả năng “đổi đời” nếu bạn chịu khó trau dồi chuyên môn và sẵn sàng đón nhận cơ hội

Kết luận

Ngành Kỹ thuật Xây dựng không chỉ là một nghề mà còn là cơ hội để bạn tham gia trực tiếp vào việc kiến tạo và phát triển hạ tầng, công trình của đất nước. Dù có những nỗi lo về việc làm hay áp lực công việc, thực tế cho thấy nhu cầu nhân lực trong ngành luôn cao, với nhiều cơ hội nghề nghiệp đa dạng từ thiết kế, thi công, quản lý dự án đến tư vấn kỹ thuật.

Mức thu nhập và khả năng thăng tiến của kỹ sư xây dựng cũng rất hấp dẫn, đặc biệt khi bạn biết trang bị đầy đủ kiến thức, kỹ năng thực hành và ngoại ngữ. Với những người đi làm hoặc muốn nâng cao trình độ, chương trình ngành Kỹ thuật Xây dựng hệ từ xa là giải pháp lý tưởng: học linh hoạt, bổ sung kiến thức chuyên môn, mở rộng cơ hội nghề nghiệp mà vẫn đảm bảo công việc hiện tại.

Tóm lại, “ngành xây dựng ít việc” chỉ là hiểu lầm. Thực tế, đây là ngành khát nhân lực, cơ hội rộng mở và xứng đáng là lựa chọn thông minh cho những ai đam mê kỹ thuật, thích sáng tạo và muốn góp phần xây dựng tương lai của đất nước. Hãy tự tin bước vào ngành, trau dồi kỹ năng, và tận dụng những cơ hội học tập linh hoạt để mở rộng con đường nghề nghiệp của bạn!